De aanduiding “Made in EEC” verwijst naar de Europese Economische Gemeenschap, een juridische entiteit die is opgeheven met het Verdrag van Maastricht. Elk bedrijf dat deze vermelding nog op zijn producten of verpakkingen gebruikt, opereert met een verouderd referentiekader. We zien regelmatig verwarring tussen deze historische aanduiding en de huidige mechanismen van de Europese interne markt, wat concrete risico’s met zich meebrengt op het gebied van douane en handel.
Niet-preferentiële oorsprongsregels en productmarkering in de Europese Unie
De oorsprongsmarkering in de Europese Unie is gebaseerd op de niet-preferentiële oorsprongsregels zoals gedefinieerd in de Douanewetgeving van de Unie. Een product verkrijgt de oorsprong van een land wanneer het daar zijn laatste substantiële transformatie heeft ondergaan. Dit begrip van substantiële transformatie varieert afhankelijk van de categorieën goederen en is gebaseerd op specifieke technische criteria: wijziging van tariefpositie, drempel voor toegevoegde waarde of specifieke fabricage-operatie.
Aanvullende lectuur : Wie moet de behandeling van vochtige muren in een VvE betalen?
In de lidstaten is het optioneel om de oorsprong van vervaardigde producten aan te geven, behalve voor bepaalde voedingsmiddelen die onder sectorale regelgeving vallen. Deze vrijheid ontslaat niet van de naleving van de regels: een onjuiste of misleidende vrijwillige oorsprongsmarkering stelt het bedrijf bloot aan sancties voor oneerlijke handelspraktijken.
Het begrijpen van de betekenis van made in eec vereist dat het in deze juridische context wordt geplaatst, omdat de vermelding verwees naar dezelfde douanemechanismen die destijds van toepassing waren op het gebied van de EEG. Tegenwoordig is het kader “Made in EU” of “Made in (lidstaat)” dat prevaleert.
Ook interessant : Alles wat u moet weten over de huurprijzen van steigers voordat u begint
Documentaire bewijs van oorsprong: de echte operationele uitdaging voor bedrijven
De meeste artikelen over dit onderwerp richten zich op marketing of consumentenvertrouwen. In de praktijk ligt het grootste risico in de documentatie van de toeleveringsketen. Bedrijven die een Europese oorsprong voor hun producten claimen, moeten in staat zijn om met bewijsstukken aan te tonen dat de laatste substantiële transformatie daadwerkelijk op het aangegeven grondgebied heeft plaatsgevonden.
Deze documentatie-eis mobiliseert verschillende niveaus binnen het bedrijf:
- Aankopen moeten de oorsprong van componenten en grondstoffen bij elke leverancier traceren, inclusief onderaannemers van niveau 2 en 3.
- De productie moet documenten bewaren die de uitgevoerde transformatie-operaties op het grondgebied bevestigen (productiefiches, assemblagecertificaten).
- De douane- of logistieke dienst moet in staat zijn om conforme bewijzen te overleggen tijdens controles, anders loopt men het risico de toegang tot overheidsopdrachten of ondersteuningsregelingen te verliezen.
We raden aan om de waardeketen in kaart te brengen voordat enige oorsprongsclaim wordt gemaakt. Een fout op dit punt kan leiden tot een tariefherclassificatie, extra douanerechten en het verlies van contracten, vooral in overheidsopdrachten waar de oorsprongscriteria filters voor geschiktheid worden.
Europese voorkeur en koolstofarme criteria in overheidsopdrachten
Het concept “Made in Europe” heeft een strategische dimensie gekregen met de recente industriële beleidsmaatregelen van de Europese Commissie. Het uitgesproken doel is om het aandeel van de verwerkende industrie in het BBP van de EU te verhogen naar 20 % tegen 2035, tegenover 14,3 % in 2024. Dit cijfer geeft de omvang van de ambitie aan en verklaart waarom de oorsprong van producten niet langer een eenvoudig etiketargument is.
De logica van Europese voorkeur is nu opgebouwd rond twee assen. De eerste betreft overheidsopdrachten: oorsprongs- en lokale inhoudcriteria kunnen de toegang tot aanbestedingen voorwaardelijk maken. De tweede betreft publieke subsidies en investeringssteun, waar koolstofarme criteria worden toegevoegd aan de eisen voor geografische oorsprong.
Voor een Frans bedrijf betekent dit dat de oorsprongsvermelding (of deze nu “Made in France” of “Made in EU” is) een criterium voor directe commerciële concurrentiekracht wordt, niet alleen een marketinginstrument. De onderaannemende KMO’s die leveranciers zijn van opdrachtgevers die aan deze eisen moeten voldoen, moeten anticiperen op verzoeken om documentair bewijs.
Van “Made in EEC” naar “Made in EU”: wat verandert er concreet voor de etikettering
De vermelding “Made in EEC” heeft geen juridische waarde meer. Het verschijnt nog steeds op oude producten, resterende voorraden of vintage artikelen. Een nieuw product met de vermelding “Made in EEC” is niet conform aan de geldende institutionele terminologie en kan als misleidend worden beschouwd.
De overgang van de EEG naar de Europese Unie heeft het geografische referentiekader gewijzigd. Landen die geen lid waren van de EEG maken nu deel uit van de EU. Omgekeerd is het Verenigd Koninkrijk, een historisch lid van de EEG, niet langer deel van de Unie. Een bedrijf dat “Made in EEC” zou gebruiken om Britse productie te suggereren, zou een dubbele fout begaan: verouderde terminologie en mogelijk onjuiste oorsprong.
Wat betreft naleving moeten bedrijven drie punten controleren voordat ze een oorsprongsmarkering aanbrengen:
- De gebruikte terminologie komt overeen met het huidige juridische kader (“EU”, “Europese Unie”, “EU” in het Engels, of de naam van de lidstaat).
- De substantiële transformatie is daadwerkelijk uitgevoerd in het aangegeven land, in overeenstemming met de toepasselijke douaneregels.
- De bewijsdocumentatie is toegankelijk en actueel in geval van douanecontrole of handelsgeschil.
Recente crises (gezondheidsverstoring, conflict in Oekraïne) hebben de afhankelijkheid van het continent van externe leveranciers voor strategische goederen blootgelegd. Deze context verhoogt de druk op bedrijven om hun oorsprongsverklaringen te verifiëren en zich voor te bereiden op de regulatoire ontwikkelingen die verband houden met het Europese industriebeleid.
De oorsprongsmarkering blijft een krachtig commercieel instrument, op voorwaarde dat het is gebaseerd op gedocumenteerde realiteit. Bedrijven die deze kwestie als een eenvoudige etiketteerkeuze beschouwen, lopen het risico op douaneblokkades en uitsluiting van markten die zich steeds meer structureren rond de Europese voorkeur.